Sigorta acentesinde komisyon takibi nasıl yapılır?
Acentenin geliri komisyondur; ama komisyon poliçe kesildiği anda kesin değildir. Oran şirkete, branşa, yeni iş ya da yenileme olmasına göre değişir; şirket kesin tutarı sonradan bildirir; bir kısmı müşteriyi getiren iş ortağına gider. Komisyonu takip etmek, bu üç belirsizliği düzenli şekilde kapatmak demektir.
Komisyonun üç katmanı
- Ana komisyon: Sigorta şirketinin acenteye ödediği tutar. Genelde net prim üzerinden bir oran olarak anlaşılır.
- Paylar: Dış acente, tali acente veya komisyonere verilen kısım. Çoğunlukla ana komisyonun bir yüzdesidir; bazen poliçe başına sabit tutardır.
- Bize kalan: Ana komisyondan paylar ve varsa müşteriye yapılan indirim düşüldükten sonra kalan tutar.
Anlaşmayı yazıya dökün
“Kadir Bey'e her kaskoda biraz veriyorduk” gibi sözlü düzenlemeler ay sonunda tartışma çıkarır. Her iş ortağı için şu bilgileri kayda geçirin:
| Alan | Örnek |
|---|---|
| Hesap yöntemi | Ana komisyonun %25'i / net primin %12'si / poliçe başına 250 TL |
| Kapsam | Yalnızca kasko; yalnızca X şirketi; yalnızca yeni iş |
| Geçerlilik | 1 Ocak – 31 Aralık |
| İptalde | Pay iade edilir mi, sabit mi kalır? |
Anlaşma değiştiğinde eski poliçelerin hesabı değişmemelidir. Bu yüzden her poliçede, kesildiği gün geçerli olan oranın kendisi saklanmalıdır.
Tahmini ve kesin komisyonu ayırın
Poliçe kesildiğinde komisyonu anlaşmadan hesaplarsınız; bu tahmini komisyondur. Şirket tahakkuk listesini ya da üretim dosyasını gönderdiğinde gerçek tutar ortaya çıkar; bu da kesin komisyondur. İkisini ayırmadan yapılan komisyon raporu, ay sonunda gerçek gelirinizden farklı bir rakam gösterir. Pratik yöntem:
- Her poliçede komisyonun durumunu işaretleyin: bilgi bekleniyor, tahmini, kesin.
- Ay sonunda tahmini kalan poliçeleri listeleyin; hangi şirketin bildirmediği hemen görünür.
- Şirket dosyası geldiğinde mutabakatla kesinleştirin; fark varsa sebebini not edin.
Örnek hesap
Net primi 20.000 TL olan bir kasko, şirketle net primin %12'si üzerinden anlaşılmış, müşteriyi ana komisyonun %25'i karşılığında bir komisyoner getirmiş olsun:
- Ana komisyon: 20.000 × %12 = 2.400 TL (tahmini)
- Komisyoner payı: 2.400 × %25 = 600 TL (komisyonerin carisine borç)
- Bize kalan: 2.400 − 600 = 1.800 TL
Şirket kesin komisyonu 2.350 TL bildirirse, payın da buna göre güncellenip güncellenmeyeceği anlaşmada yazılı olmalıdır.
Ay sonu kontrol listesi
- Komisyonu “bilgi bekleniyor” durumunda kalan poliçe var mı?
- Tahmini komisyonların hangi şirketlerden bildirim beklediği belli mi?
- Her iş ortağının dönem payı carisine yazıldı mı, ödemesi yapıldı mı?
- İptal ve zeyiller komisyonu ve payı doğru yönde düzeltti mi?